download Armenian Unicode fonts
English
Version
Հայաստան-Սփյուռք
երկրորդ խորհրդաժողովի
կողմից ընդունված
ԾՐԱԳՐԵՐ
Երևան, 28 մայիսի, 2002 թ.
Որպես Հայաստան - Սփյուռք
Համաժողովի արդյունք` մենք ակնկալում էինք յուրահատուկ նախագծերի ընդունում, ինչպես
նաև Հայաստանի և Սփյուռքի ընդհանուր գործակցության մեխանիզմների քննարկում:
Համաժողովի ծրագրման, ինչպես նաև այս երկու օրերի ընթացքում տեղի ունեցած թեմատիկ
քննարկումների ժամանակ առաջարկվեցին բազմաթիվ յուրահատուկ և ընդհանուր նախագծեր ու
առաջադրվեցին խնդիրներ: Բոլոր նիստերի ամփոփումները, հատուկ ներկայացված տեքստերը,
ինչպես նաև արդեն նշված առաջարկներին պատասխաններն ու դրանց շուրջ
մեկնաբանությունները տեղադրվելու են
www.armeniadiaspora.com-ում:
Կից ներկայացվում են այն առաջարկները, որոնք ընտրվել են` լինելով անհրաժեշտ,
իրագործելի և ներազդող Հայաստանի և Սփյուռքի վրա: Ակնկալում ենք, որ այդ նախագծերը
միջոց կհանդիսանան իրագործման և պլանավորման համար առաջարկված մեխանիզմների
օպտիմալացման համար: Հուսով ենք նաև, որ այդ նախագծերի իրագործման ընթացքում,
Հայաստան-Սփյուռք համագործակցության համար այդպիսի մեխանիզմները կհամակարգվեն:
Ի վերջո, մենք ակնկալում ենք, որ այդ նախագծերի միջոցով, պարբերական պաշտոնական և
ոչ-պաշտոնական հանդիպումներ տեղի կունենան համագործակցության մեջ շահագրգիռ կողմերի
միջև: Այսպիսով, պարբերական համապարփակ Հայաստան-Սփյուռք համաժողովները միջոց և
ֆորում կդառնան կազմակերպություններին և անձանց համապատասխան նախագծերում
ներգրավելու համար, որտեղ յուրահատուկ նախագծերը ընդունվում են շարունակական կերպով,
իսկ ավարտվածները` ամփոփվում:
Ծրագրեր
ԴՊՐՈՑՆԵՐԻ ԿՈՄՊՅՈՒՏԵՐԻԶԱՑԻԱ
Ծրագրի նպատակն է կոմպյուտերացնել Հայաստանի բոլոր 1500, ինչպես նաև Լեռնային Ղարաբաղի 200 դպրոցները: Սրանցից 300-ը պիտի սկսեն գործել որպես այդպիսիք համակարգված ցանցով մինչև 2003թ-ըª արդեն առկա ծրագրերից տրամադրվող միջոցների շնորհիվ: Ծրագրային այս նպատակը պիտի իր ամբողջական լուծումը ստանա մինչև 2005թ-ը: Կրթությունը Հայաստանում և Լեռնային Ղարաբաղում պետք է շարունակի լինել արդյունավետ և համաշխարհային չափանիշներին համապատասխանող, որպեսզի շրջանավարտները պատրաստ լինեն կիրառել տեղեկատվության դարաշրջանի տեխնիկան և արձագանքել դրա մարտահրավերներին: Այսպիսով հնարավոր կլինի հաղթահարել գոյություն ունեցող անդունդը և սնուցել կրթության զարգացումը: Անհրաժեշտ է ծրագիրª միջոցներ հայթայթելու, իրագործելու, սարքավորումներ գնելու, մարդկանց վերապատրաստելու, սովորեցնելու և ներքին կառավարումը կազմակերպելու նպատակներով:
ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ՀԵՏԱԶՈՏԱԿԱՆ ԿԵՆՏՐՈՆ
Հայաստանին անհրաժեշտ է 1915թ-ի Հայոց ցեղասպանության հետազոտական և հրատարակչական կենտրոն: Չնայած այն հանգամանքին, որ անցած 87 տարիների ընթացքում կատարվել են պատմական, վերլուծական, նկարագրական, հուշագրական, կենսագրական և անձնական հետազոտություններ, անհրաժեշտ է ընդարձակել այս ջանքերը, համակարգել արդեն կատարված աշխատանքը և այս ուղղությամբ խրախուսել գիտնականների նոր սերնդին: Դա կլինի մի կենտրոն, որը կզարգանա, ի մասնավորիª կլրացնի իր անձնակազմը Հայաստանի և Սփյուռքի համատեղ ջանքերով:
ՀԱՅԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ՎԻՐՏՈՒԱԼ ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆ
Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների հնարավորություններից օգտվելով` այս ծրագրով ստեղծվելու է Ինտերնետի մեջ խարսխված մի համալսարան, որի միջոցով կտրամադրվեն հայագիտական նյութեր և դասընթացներ: Արխիվների բազայի և օնլայն դասերի համատեղումը դասախոսներին, գիտնականներին և ուսանողներին գաղափարներ փոխանակելու, անցյալն ուսումնասիրելու, ներկայի և ապագայի խնդիրները վերլուծելու հնարավորություն կընձեռի: Գործող հայագետների կողմից մշակված ուսումնական ծրագիրը կծառայի իբրև մոդելª բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում և քոլեջներում հայագիտական ուսումնասիրությունների համար: Այս մեթոդը թույլ կտա համայն աշխարհի հայությանն օգտվել հայագետների փոքրաթիվ, սակայն արժեքավոր համայնքի գիտելիքներից, խրախուսել այս բնագավառ նոր ուսանողների մուտքը և կհանգեցնի ընդհանուր տեղեկատվական և գիտական բազայի ստեղծմանն այդ աշխարհագրապես տարաբնույթ համայնքի շրջանակներում: Այս վիրտուալ, փոխադարձաբար օգտագործվող մտավոր տարածքը կհանգեցնի համագործակցության նոր աշխատանքների և ուսումնասիրությունների իրականացմանը:
ՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆ ԾՐԱԳՐԵՐԻ ՀԱՆՁՆԱԺՈՂՈՎ
Հայերը և Հայաստանը, լինելով մեծաթիվ սփյուռք ունեցող ազգային պետություն, մեծապես պիտի կարևորեն այն, ինչ սովորում են իրենք իրենց անցյալի և ժառանգականության մասին, քանի որ դրանով են մեծապես պայմանավորված իրենց մասին սեփական պատկերացումները, ինչպես նաև ապագան կերտելու իրենց ուղին սահմանելու ձևերը: Այս հանձնաժողովը հարթակ կտրամադրի հայոց կրթության մասնագետների համար, որպեսզի նրանք հանդիպեն և քննարկեն Հայոց լեզուն, մշակույթը և պատմությունը դասավանդելու զանազան մոտեցումները: Նման ուսումնական ծրագրի զանազան տարրեր կարող են կիրառվել ուսուցիչների կողմիցª Հայաստանի և Սփյուռքի դպրոցներում:
ԳՏՆԵԼ ԵՎ ՕԺԱՆԴԱԿԵԼ ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆՆԵՐԻ ՀԱՅ ՈՒՍԱՆՈՂՆԵՐԻՆ
Տարբեր համալսարաններում Հայաստանից, Լեռնային Ղարաբաղից և Սփյուռքից հայ ուսանողների առկա և ապագա ներուժը օգտագործելու նպատակովª ուսանողների և պրոֆեսորների հանձնաժողովը կմշակի ծրագիր, որի շնորհիվ պետք է գտնվեն, անհրաժեշտ հունով ուղղվեն և օժանդակություն ստանան համապատասխան ուսանողները: Հանձնաժողովը կմշակի անհատներին, ինչպես նաև տեսանելի գործողություններ նախաձեռնելու կարող ուսանողական խմբերին ուշադրություն և աջակցություն տրամադրելու ուղիներ: Ուսանողների աշխատանքային ցանցը և արխիվների բազան ելընթաց կհանդիսանան համալսարանական կրթություն ստանալու ձգտող և դրա ապագա նշանակությունը հասկացող ունակ և արժանի ուսանողների համար կրթաթոշակներ հայթայթելու աղբյուրների, քաղաքացիական մասնակցությունը խրախուսելու և բարձրագույն կրթություն ստանալը հեշտացնելու համար:
ԲԺՇԿԱԿԱՆ ՏԱՐԱԾԱՇՐՋԱՆԱՅԻՆ ԿԵՆՏՐՈՆ
Այս համալիր բազմակողմ ծրագրի նպատակն է Երևանում համաշխարհային մակարդակի բժշկական
կենտրոն հիմնելու և ստեղծելու համար մեկտեղել Սփյուռքի, Հայաստանի և Արցախի եղած
ռեսուրսները: Այդ կենտրոնի հիմնական նպատակն է լինելու զարգացնել և մատուցել
բժշկական ծառայություններ, որոնք կխարսխվեն արդիական ամենանոր սարքավարումներով և
տեխնոլոգիաներով հագեցած մի հիվանդանոցում, ինչպես նաև մասնագիտական
ինստիտուտներում, կլինիկաներում, կարճա- և միջնաժամկետ ծառայությունների
բուժհիմնարկներում, որոնք մատչելի կլինեն այս տարածաշրջանի հիվանդների համար: Բացի
եկամտաբեր և աշխատատեղեր ստեղծող լինելուց, այս ծրագրի միջոցով կբարձրացվի
առողջապահության մակարդակը Հայաստանում, ինչպես նաև սփյուռքահայ բժիշկներին և
դասախոսներին Հայաստան գալու և առողջապահության կազմակերպմանը մասնակցելու
հնարավորություն կընձեռվի:
ՍՓՅՈՒՌՔԻ ԹԱՆԳԱՐԱՆ
Հայաստանում Սփյուռքի
թանգարան հիմնադրելու նպատակը համայնքների կյանքի նյութական մշակույթի տարրերի,
պատկերների, նյութական և արխիվային վկայությունների ու նկարագրությունների մի պահոց
ստեղծելն է: Այն բոլոր վայրերից, ուր հայերը ճանապարհորդել ու բնակություն են
հաստատել, նյութերի համադրմամբª այս թանգարանը կարձանագրի հայրենիքից հեռու մեր
բոլոր անհամատեղելի օջախների բազմազանության մեջ թաքնված միասնությունը: Բնական է,
որ այս թանգարանը պետք է կառուցվի Հայաստանի և Սփյուռքի համատեղ ջանքերով: Նմանապես
բնական է, որ այս թանգարանը պետք է լինի Հայաստանում, Հայաստանի կառավարության
կողմից տրամադրված հողի վրա: